Een soort van vakantie

Mijn vriendin Marleen is gearriveerd en brengt mij een bezoek van tien dagen. Naast een vrolijk weerzien bracht ze ook een tas vol spullen mee voor mij. O.a. kopieen van lesmateriaal die mijn VNNcollega’s in een prachtig jasje hebben gestoken. Dat zal hier zeer dankbaar worden ontvangen.
Met de komst van Marleen krijgt mijn verblijf een ander wending, een soort van vakantie. De komende dagen gaan we naar de stad Jinga en daarna gaan we een naturetrip doen in het park Lake Mburu (zuid west Uganda). Hierdoor zal ik de komende dagen mijn blogs minder vaak schrijven.

Het leven in de banda

Er kruipen nogal wat beesten luidruchtig over het dak van de banda waarin ik woon. Met name mijn huisgenoot wordt ’s nachts wakker van het lawaai in zijn slaapgedeelte. Bovendien liggen er iedere morgen uitwerpselen naast zijn bed en ruikt het er niet fris. Dit is ook in de ons woongedeelte het geval. We hebben de eigenaar hier de afgelopen weken steeds op aangesproken. Maar het ontbreekt op dit moment aan geld en aan coördinatie in dit guesthouse vanwege de overgangsfase naar een nieuw management. Afgelopen weekend is Marion, die de coördinatie over het guesthouse had, plotseling opgestapt uit onvrede.
Toch staat er ineens aan het eind van de zaterdagmiddag een man aan de deur die het rieten binnenwerk van het dak eruit komt slopen. Hij werkt hard door tot ver na donker. Ik kan nog wel in mijn slaapkamer maar mijn huisgenoot moet verhuizen naar een andere banda. De volgende dag gaat ook de woonkamer eraan. Het resultaat is dat we nu tegen een golfplaten dak aankijken. Een kolonie vleermuizen heeft erdoor het leven moeten laten, die werden zonder pardon doodgemept. Het is nu lekker rustig.... dat wel.

Een nieuwe leraar?

Het blijft een verrassing welke jongeren er nu wel en niet deelnemen aan de computertraining in de community Katega. De jongeren komen of veel te laat binnen, of vertrekken ineens. En iedere keer zie ik weer andere gezichten. Er is geen touw aan vast te knopen en ik heb maar besloten om me te richten op het aantal personen die er trouw iedere keer zijn (al dan niet op tijd). Niet zo gek dat ze er steeds zijn, want ze wonen in het huis van Geoffrey, waar de training gegeven wordt. Inmiddels kunnen we twee computers gebruiken en met mijn laptop erbij drie. De stenenbakker is nog steeds van de partij. Hij heeft er zichtbaar plezier in. Verder schuift Ivan, iedere keer veel te laat, steeds stilzwijgend aan. Hij blijkt een slimme jongen en blijkt al over veel computervaardigheid te beschikken.

Van Geoffrey heb ik slechts een glimp gezien. Hij heeft allerlei afspraken buitenshuis, onder andere een begrafenis van een jong meisje uit het dorp. De hele community loopt daarvoor uit en G. zegt dat als ik wil, ook mee zal kunnen gaan. Omdat ik graag wil kennismaken met het Afrikaanse leven en ook van nabij wil meemaken hoe er omgegaan wordt met de dood, neem ik graag zijn aanbod aan. G. belooft me op te komen halen bij zijn huis.

Als de meeste deelnemers vertrokken zijn, vermaak ik me leuk met Ivan. Kon hem blij maken met het heractiveren van zijn account op Facebook, een foto van hem maken en in zijn Facebook te plaatsen. Zijn persoonlijke verhaal is zoals ik er velen hoor: vader op jonge leeftijd overleden, zijn moeder kon niet meer voor hem zorgen en plaatste hem in een weeshuis. Hij zit nu in zijn laatste jaar van de middelbare school en wil heel graag ICT studeren. Maar dat kost geld en dat is er niet.
We spreken af dat hij aan de hand van het lesmateriaal de volgende les zal geven als ik er, in verband met ‘mijn vakantie’ niet ben. Ik ben benieuwd of het zal gaan lukken hem het stokje over te dragen als mijn Afrikaanse tijd er eind december op zit.

Uiteindelijk belt G. me op aan het einde van de middag. Sorry, maar hij had zich vergist in het tijdstip van de begrafenis. Het had al in het begin van de middag plaatsgevonden. Vele verontschuldigingen volgen.

Graduation day

Het guesthouse Besaniya ligt dicht bij het universiteitsterrein van de Uganda Christian University. Het is een groot terrein, waar naast de college- en sportaccommodaties, ook veel studenten wonen. We kunnen vaak meegenieten van het geluid van de feesten, sportactiviteiten en de geloofsbijeenkomsten met veel gezang en gepreek. Van alles vind hier in de openlucht plaats. Zo ook de jaarlijkse Graduation oftewel de uitreiking van de academic degrees. Dit jaar was het een massale bijeenkomst. Er waren maar liefst 1300 graduates. Daarnaast waren er duizenden familieleden. Het feestgedruis begon al vroeg in de morgen (eigenlijk ’s nachts al) en dat prikkelde mijn nieuwsgierigheid. Omdat alles in de openlucht is, kun je gemakkelijk aanschuiven. Duizenden familieleden en veel graduates in de welbekende zwarte, academische jurken. Als eregast was de Aartsbisschop van Kenia aanwezig.
Er werden veel speeches gehouden, afgewisseld met muziek. Bovendien werd er een nieuwe rector voor de Universiteit geïnstalleerd.
Ook bij deze aangelegenheid valt weer op hoe feestelijke mensen gekleed gaan. Zie hiervoor de foto’s. En ook weer hun uitzonderlijke gastvrijheid: ik werd door een familie spontaan uitgenodigd om mee te gaan naar hun familiefeest (zonder dat er van enig contact sprake was). Je zult maar een mzungu zijn, je blijft bijzonderheid.....

De donaties voor USBsticks

Er zijn een aantal mensen die naar aanleiding van mijn blogs geld hebben gedoneerd om USBsticks te kopen. Dat is hier een dankbare informatiedrager en ik heb er al een aantal leraren heel blij mee kunnen maken. Het idee was om de sticks in Nederland te kopen en aan mijn vriendin Marleen mee te geven, die me volgende week komt bezoeken. Maar de kosten per stick blijken nogal flink hoog te zijn. Voor Ugandese begrippen is het echt een fortuin. Om deze dingen zo gemakkelijk te blijven weggeven, vind ik daarom toch niet zo’n goed idee. Van mijn zus krijg ik er nog een aantal sticks toegestuurd en daar wil ik het de komende tijd mee proberen te doen.

Bij nader inzien wil ik het geld liever op een andere manier gaan besteden. Het volgende idee ga ik met Lenke verder uitwerken:

We gaan kijken of we het computeronderwijs bij de gehandicapten in Nkokonjeru structureler kunnen gaan opzetten. En er voor zorgen dat daar de juiste voorzieningen komen. Ik kan me goed voorstellen dat het geld dat ik tot nog toe ontving, daar goed besteed zal kunnen worden.
Ik hou jullie op de hoogte van de voortgang!

Vrijwilligerswerk in Afrika

Tijdens mijn voorbereiding om als volunteer naar Uganda te gaan, verbaasde het me al dat er zo weinig samenhang is in het werk dat vrijwilligersorganisaties doen in Afrika. Ook in een land als Uganda werken talloze Nederlanders en vele andere kleine vrijwilligersorganisaties. Vaak ook werken er verschillende particuliere organisaties vanuit dezelfde stad of dorp, zonder dat ze van elkaars bestaan en werk weten.
Nu ik hier zelf zit, valt me op dat ook binnen de organisatie van waaruit wij werken, men doorgaans niet voortborduurt op het werk dat voorgaande volunteers hebben verricht. Van de 8 vrijwilligers die hier nu zijn in Besaniya zijn er 7 die het wiel zelf proberen uit te vinden. 1 persoon werkt als strategisch adviseur bij de yoghurtfabriek, een project van Sypo dat al vele jaren draait. Maar de rest zet zijn eigen projecten op of verricht hier en daar hand- en spandiensten zoals in het ziekenhuis en het onderwijs. Na een verblijf van een aantal maanden heeft iedereen een schat aan kennis en contacten opgedaan. En er worden prachtige spreadsheets gemaakt van microkredietplannen, een compleet bedrijfsplan voor het opzetten van een kippenboerderij, computerlesmateriaal wordt samengesteld, klinische lessen in het ziekenhuis worden voorbereid. En als de vrijwilligers na een maand of 3 a 4 weer naar huis gaan, wordt alle ervaring en kennis meegenomen. Als het meezit kan er het een en ander aan Ugandezen zelf worden overgedragen. Maar keer op keer lijkt dat niet vanzelfsprekend een juiste borging.
Een nieuwe lichting volunteers begint weer vanaf het begin.
En wij maar zeggen dat die Afrikanen zo inefficiënt werken. Zijn wij hierin dan beter?

Vorige week is Lenke uit Belgie hier gearriveerd. Zij gaat ook computeronderwijs geven. Met haar heb ik gebrainstormd hoe we de krachten van alle vrijwilligers (en hun organisaties) meer zouden kunnen bundelen. En ook om te stimuleren dat we onze opgedane ervaring en kennis gaan delen en ergens opslaan. Het idee om een website, c.q. een social community op te zetten, gaan we de komende tijd verder uitwerken.

Van geboortekaartjes naar schoenen

Als ik de bibliotheek van de Providence in Nkonkojeru binnenkom, zitten de Simon’s en Doreen al klaar. Ze hebben ook de schriften en de balpen bij zich en ik ben zeer benieuwd of ze hun huiswerk daarin hebben kunnen maken. Ik gaf hen een aantal vragen op, die ze aan de hand van wat ik ze de voorgaande keer leerde, moeten beantwoorden. Een kopie met achtergrondinformatie liet ik ook de vorige keer achter. Maar of het gelukt is te antwoorden en dat vervolgens uit te schrijven, was voor mij een grote vraag.

Na een traditioneel Ugandese, uitbundige begroeting, roept Doreen me meteen toe: we beginnen met het nakijken van ons huiswerk! Ze schuift me haar schrift meteen toe en ik zie dat ze alle 10 vragen netjes heeft beantwoord. Omdat de Simon’s verder niets zeggen en ik bovendien de vorige keer had gezegd dat ze het met elkaar mochten beantwoorden, ga ik ervanuit dat het resultaat van Doreen voor hen drieen geldt. Maar dan schuift Simon P. zijn schrift naar voren. Ik ben echt verrast door zowel zijn keurig handschrift als door de inhoud van zijn antwoorden. Het getuigt van een goed geheugen en inzicht in de materie. Ook Simon heeft alles uitgeschreven en de eindstand is dat Doreen 7 vragen goed heeft, Simon P. heeft er 9 goed en Simon 8. Op de vraag wat je met het programma Word kan, schreef Simon P. : geboortekaartjes en trouwkaarten maken. Dat haalde hij niet uit de lesstof maar is zijn eigen gedachte.....

Omdat de electriciteit in en rond Nkonkojeru nog steeds niet draait overdag (’s avonds is er af en toe wel stroom) kunnen we alleen oefenen op mijn laptop. Het inzicht in de programma’s is er wel, maar aan vaardigheid moet nog hard gewerkt. Het is dan ook jammer dat ze geen gelegenheid krijgen om buiten de lessen te oefenen op een gewone computer. We proberen verder nog wat ander meubilair bij elkaar te zoeken, zodat er een comfortabeler computerhouding aangenomen kan worden. Helaas vinden we alleen twee lagere tafels. Maar dat werkt al wel een stuk gemakkelijker vanuit een rolstoel.

Verder heeft het drietal nog iets voor me in petto: ze willen graag laten zien waar ze doorgaans mee bezig zijn: Simon repareert en maakt schoenen. Als hij iets verkoopt, kan hij weer nieuw materiaal kopen.

Simon P. naait kleding op een ouderwetse handnaaimachine. Hij heeft een poster hangen waar modellen op staan en hij probeert de kleding na te maken, uit het hoofd. Hij laat wat verkreukte rokken en bloesjes zien. Niet iets wat in een winkel gemakkelijk te verkopen is.

Doreen kan zelf niet veel met haar handen, maar laat me twee van vlechtwerk gemaakte tasjes zien, die haar medebewoners hebben gemaakt. Als ze ze aan mij verkoopt, mag zij zelf de helft van het geld houden.

En zo neem ik, nu al, een eigengemaakte herinnering van en aan deze mensen mee naar huis.